Propuesta didáctica interdisciplinar en torno a las costumbres, ritos y tradiciones de las cigarreras, como ejemplo del patrimonio inmaterial de la cultura hispánica
Gako-hitzak:
Zigarro-egilea, ondare materiagabea, transpodidaktika, La TribunaLaburpena
Artikulu honetan emakumezko zigarro-egile espainiarra aztertzen da espainiar kulturaren ondare materiagabearen erreferente gisa. Tabako lantegietako emakumezko langileen komunitatea hain errotuta egon da gure kultura nortasunean, non, bere ohitura, erritu eta tradizioak direlaeta, musika, literatura eta film lanen inspirazio iturri izan baita XIX. mendearen erdialdetik gaur egun arte. Emilia Pardo Bazán galiziar idazlearen La Tribuna (1883) lanean erakusten diren tabako lantegietako emakumezko langileen tradizio eta errituen azterketa bat aurkezten da hasieran. Gero, lan hori Bigarren Hezkuntzako gelaren proiektu didaktiko batean diziplinarteko baliabide gisa erabiltzea proposatuko dugu. Proiektuaren helburu nagusia izango da ikasleak zigarro-egileen komunitateak gure iruditeri kolektiboan izan duen garrantzia aitortzeko eta balioesteko gai izan daitezen lortzea.
Erreferentziak
Bajtin, M. (1999): La cultura popular en la Edad Media y en el Renacimiento. El contexto de Franҫois Rabelais, trad. Julio Forcat y César Monroy, Madrid, Alianza.
Bobadilla, M. (2001): «Representación de la comunidad obrera femenina en la novela de Emilia Pardo Bazán, La Tribuna», Hiperfeira: International Journal of Arts and Literature, Spring, 2001. Recuperado de http://www.ic.sunysb.edu/Publish/hiper/num0/issue0.htm (01/07/2016).
Capel, R. M. (1999): «Life and Work in the Tobacco Factories: Female Industrial Workers in the Early Twentieth Century», en V.L. Enders y P.B. Radcliff (eds.), Constructing Spanish Womanhood. Female Identity in Modern Spain, Albany, SUNY Press, pp. 131-150.
Couto-Cantero, P. (2014): «Un modelo teórico-práctico: la transpodidáctica textual. Usos y aplicaciones de los textos de ficción para la enseñanza y aprendizaje de lenguas», Didáctica: Lengua y Literatura, 26, pp. 105-129.
Douglas, M. (1966): Purity and Danger, London, Ark Paperbacks.
Jagoe, C.; A. Blanca y C. Enríquez de Salamanca (1998): La mujer en los discursos de género: Textos y contextos en el siglo XIX, Barcelona, Icaria & Antrazy.
Kaplan, T. (1990): «Conciencia Femenina y Acción Colectiva: El Caso de Barcelona, 1910-1918», en J. S. Amelang y M. Nash (eds.), Historia y Género: Las Mujeres en la Europa Moderna y Contemporánea, Valencia, Edicións Alfons el Magnanim, pp. 267-294.
Lafuente, I. (2004): Agrupémonos todas, Madrid, Punto de lectura.
Manaut, S. (2012): La revolución de las pepas: las cigarreras de Cádiz y la primera constitución española de 1812, Valencia, Obra propia Editorial.
Nadales, M. J. (2014): «Las Cigarreras», en Manuel Cabrera Espinosa y Juan Antonio
López Cordero (ed.), Revista Códice: Actas del VI Congreso virtual sobre historia de las mujeres (Jaén, 15 al 31 de octubre de 2014), Jaén, Asociación de amigos del archivo histórico diocesano de Jaén, pp. 509-537.
Nash, M. (1983): Mujer, familia y trabajo en España (1875-1936), Madrid, Anthropos.
O’Connor, D. J. (1998): «Representation of Women Workers: Tobacco Strikers in the 1890’s», en V.L. Enders y P.B. Radcliff (eds.), Constructing Spanish Womanhood. Female Identity in Modern Spain, Albany, SUNY Press, pp. 151-172.
Pardo Bazán, E. (1991 [1883]): La Tribuna, Madrid, Cátedra.
Pardo Bazán, E. (1999 [1916]): La Mujer Española y otros escritos, edición de Guadalupe Gómez Ferrer, Madrid, Cátedra.
Romero Masiá, A. (1997): A fábrica de tabacos da Palloza. Producción e vida laboral na decana das fábricas coruñesas, Galicia, Baiá edicións.
Scanlon, G. (1990): «Class and Gender in Pardo Bazán’s La Tribuna», Bulletin of Hispanic Studies, 67(2), pp. 137-150.
UNESCO (2003): Convención para la salvaguardia del Patrimonio Cultural Inmaterial. Recuperado de https://ich.unesco.org/es/que-es-el-patrimonio-inmaterial-00003 (05/07/2016).
Deskargak
Argitaratua
Zenbakia
Atala
Lizentzia
Artikulu guztiak Creative Commons (BY-NC-ND 4.0) erabilera- eta banaketa-lizentziarekin argitaratzen dira. Artikulu bakoitzari DOI identifikatzaile bat esleitzen zaio.
Egile eskubideak gordetzen dituzte artikulu-idazleek, eta lehen argitalpenaren eskubidea ematen diote aldizkariari. Egileek akordio gehigarriak ezartzen ahalko dituzte aldizkarian argitaratutako lanaren bertsioa modu ez-esklusiboan banatzeko (adibidez, gordailu instituzional batean jarriz); kasu horretan, artikulua lehenbizikoz aldizkari honetan argitaratu dela aitortu behar da. Lanak aldizkarian argitaratu eta berehala igotzen ahalko dira gordailu instituzionaletara.
Halaber, egileei beren lanak elektronikoki zabaltzeko aukera ematen zaie, baita horretara animatu ere (adibidez, gordailu instituzionaletan, sare sozial akademikoetan edo beren webgunean).

