Practicuma harreman-lurralde gisa: loturak, eragileak eta kritika partekatua irakasleen prestakuntzan
DOI:
https://doi.org/10.48035/rhsj-fd.25.5Gako-hitzak:
practicuma, irakasleen nortasuna, harreman-kultura, irakasleen hasierako prestakuntza, kasu-azterketaLaburpena
Lanak practicuma aztertzen du irakasleen nortasuna eraikitzeko eta parte hartzen duten eragileen arteko harreman-kultura horizontala garatzeko giltzarria den prestakuntza-gune gisa. Horretarako, kasu-azterketa bat egiten da, honako hauek ulertzeko: unibertsitatearen eta eskolaren arteko harremanak nola eratzen diren, eragileek (Lehen Hezkuntzako Graduko ikasleek, ikastetxeetako irakasleek eta unibertsitateko irakasleek) zer zeregin betetzen duten eta aldi horretan zer ikaskuntza esplizitu eta inplizitu azaleratzen diren. Azterketa oinarritzen da Alcalako Unibertsitateko Lehen Hezkuntzako Graduko laugarren ikasmailako practicumeko proiektu batean, bi ikastetxe publikorekin lankidetzan. Honako hauek parte hartu zuten: Irakasletzako 10 ikasle, 8 tutore profesional (lanean ari diren emakumezko irakasleak) eta 3 tutore akademiko. Emaitzek erakusten dute horizontaltasunak, elkarri laguntzeak eta kritika konstruktiboak prestakuntza-esperientzia aberasten dutela eta elkarlanean diharduten ikaskuntza-komunitateak sortzen laguntzen dutela, bai eta nortasun profesional kritiko eta konprometitua garatzen ere. Aurkikuntza horiek ezagutza transferigarria ematen diete unibertsitatearen eta eskolaren arteko lankidetza eta practicumean harreman-kultura horizontalen sorrera sendotzeko interesa duten beste talde eta unibertsitate batzuei. Ondorioztatzen da practicuma negoziazio pedagogiko, emozional eta politikorako lurraldea dela, eta bai erakunde prestatzaileak bai eskola laguntzaileak interpelatzen dituela.
Erreferentziak
Ainscow, M. (2012). Moving knowledge around: Strategies for fostering equity within educational systems. En Day, C. (Ed.), The Routledge international handbook of teacher and school development (65–75). Routledge.
Beacham, N. y Rouse, M. (2012). Student teachers’ attitudes and beliefs about inclusión and inclusive practice. Journal of Research in Special Educational Needs, 12(1), 3-11. https://doi.org/10.1111/j.1471-3802.2010.01194.x
Beauchamp, C. y Thomas, L. (2009). Understanding teacher identity: An overview of issues in the literature and implications for teacher education. Cambridge Journal of Education, 39(2), 175-189. https://doi.org/10.1080/03057640902902252
Beshir, S., Dagnaw Kelkay, A. y Melesse, T. (2023). Perceptions of practicum actors in the primary teacher education practicum program. Cogent Education, 10(1). https://doi.org/10.1080/2331186X.2023.2206628
Carr, W. y Kemmis, S. (1988). Teoría crítica de la enseñanza: La investigación-acción en la formación del profesorado. Martínez Roca.
Durán, D., Corcelles, M., Flores, M. y Miquel, E. (2020). Changes in attitudes and willingness to use co-teaching through pre-service teacher training experiences. Professional Development in Education, 46(5), 770-779. https://doi.org/10.1080/19415257.2019.1634631
Elo, S. y Kyngäs, H. (2007). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
Freire, P. (1970). Pedagogía del oprimido. Siglo XXI Editores.
Furman, C. (2015). Learning to teach: Developing practical wisdom with reflective teacher narratives. Philosophy of Education, 2015, 139-148.
Goldhaber, D., Krieg, J., Naito, N. y Theobald, R. (2019). Making the most of student teaching: The importance of mentors and scope for change. Education Finance and Policy, 14(4), 581-591. https://doi.org/10.1162/edfp_a_00305
Gomez Zaccarelli, F., Rojas-Avilez, L. y Guerrero Morales, P. (2025). School-University partnership in teacher education: the role of collaboration in constructing teacher identity during practicum. Teacher Development, 1-20. https://doi.org/10.1080/13664530.2025.2554105
González Sanmamed, M. y Fuentes Abeledo, E. J. (2011). El Prácticum en el aprendizaje de la profesión de docente. Revista de Educación, (354), 47–70.
Hagenauer, G., Raufelder, D., Ivanova, M., Bach, A. e Ittner, D. (2024). The quality of social relationships with students, mentor teachers and fellow student teachers and their role in the development of student teachers’ emotions in the practicum. European Journal of Psycholy of Education, 39, 4067-4089. https://doi.org/10.1007/s10212-024-00847-0
Levin, B. B., He, Y. y Allen, M. H. (2013). Teacher beliefs in action: A cross-sectional, longitudinal follow-up study of teachers’ personal practical theories. The Teacher Educator, 48(3), 201-217. https://doi.org/10.1080/08878730.2013.796029
Mauri, T., Onrubia, J., Colomina, R. y Clarà, M. (2019). Sharing initial teacher education between school and university: participants’ perceptions of their roles and learning. Teachers and Teaching, 25(4), 469-485. https://doi.org/10.1080/13540602.2019.1601076
Muñoz Martínez, Y., Figueroa Céspedes, I., y Domínguez Santos, S. (2025). What teaching attributes are essential for promoting inclusion and social justice in primary education? A co-constructed research study with student teachers. Education, Citizenship and Social Justice, 20(3), 598-615. https://doi.org/10.1177/17461979241306078
Orozco, I. y Moriña, A. (2020). Estrategias metodológicas que promueven la inclusión en Educación Infantil, Primaria y Secundaria. Revista Internacional de Educación para la Justicia Social, 9(1), 81–98. https://doi.org/10.15366/riejs2020.9.1.004
Rancière, J. (1991). El maestro ignorante: Cinco lecciones sobre la emancipación intelectual. Laertes.
Ronfeldt, M., Brockman, S. L. y Campbell, S. L. (2018). Does cooperating teachers’ instructional effectiveness improve preservice teachers’ future performance? Educational Researcher, 47(7), 405-418. https://doi.org/10.3102/0013189X18782906
Saiz-Linares, Á. (2023). La práctica reflexiva en el prácticum de los grados de educación: Revisión de la literatura. Revista Colombiana de Educación, 88, 161-190. https://doi.org/10.17227/rce.num88-13488
Sanmamed, M. y Fuentes Abeledo, E. J. (2011). El Prácticum en el aprendizaje de la profesión docente. Revista de Educación (Extra), 83-108. https://www.academia.edu/128267680
Schön, D. A. (1983). The reflective practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage Publications.
Stenberg, K. y Maaranen, K. (2020). Promoting practical wisdom in teacher education: A qualitative descriptive study. European Journal of Teacher Education, 43(5), 676-694. https://doi.org/10.1080/02619768.2020.1860012
Stenberg, K. y Maaranen, K. (2020). The differences between beginning and advanced student teachers’ teacher identities based on their practical theories. Education Inquiry, 11(3), 196–210. https://doi.org/10.1080/20004508.2020.1716541
Tilson, J., Sandretto, S. y Pratt, K. (2017). Connecting theory to practice: Using preservice teachers’ beliefs, theories and video-recorded teaching to prompt a cycle of praxis. Teaching and Teacher Education, 67, 454-463. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.07.012
Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning, and identity. Cambridge University Press.
Yuan, R. y Lee, I. (2016). «I need to be strong and competent»: A narrative inquiry of a student-teacher’s emotions and identities in teaching practicum. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 22(7), 819-841. https://doi.org/10.1080/13540602.2016.1185819
Zembylas, M. (2005). Teaching with emotions: A postmodern enactment. Information Age Publishing.
Deskargak
Argitaratua
Zenbakia
Atala
Lizentzia
Egile-eskubideak 2026 Yolanda Muñoz Martínez, Nicolás Benesh Fernández-Miranda, Claudia Guiral Borruel, Susana Domínguez Santos
Lan hau Creative Commons Aitortu-EzKomertziala-LanEratorririkGabe 4.0 Nazioarteko Lizentziapean dago argitaratuta.
Artikulu guztiak Creative Commons (BY-NC-ND 4.0) erabilera- eta banaketa-lizentziarekin argitaratzen dira. Artikulu bakoitzari DOI identifikatzaile bat esleitzen zaio.
Egile eskubideak gordetzen dituzte artikulu-idazleek, eta lehen argitalpenaren eskubidea ematen diote aldizkariari. Egileek akordio gehigarriak ezartzen ahalko dituzte aldizkarian argitaratutako lanaren bertsioa modu ez-esklusiboan banatzeko (adibidez, gordailu instituzional batean jarriz); kasu horretan, artikulua lehenbizikoz aldizkari honetan argitaratu dela aitortu behar da. Lanak aldizkarian argitaratu eta berehala igotzen ahalko dira gordailu instituzionaletara.
Halaber, egileei beren lanak elektronikoki zabaltzeko aukera ematen zaie, baita horretara animatu ere (adibidez, gordailu instituzionaletan, sare sozial akademikoetan edo beren webgunean).
