Practicuma ardatz eraldatzaile gisa: alternantzia, gogoetaeta mentoretza irakasleen hasierako formakuntzan
DOI:
https://doi.org/10.48035/rhsj-fd.25.3Gako-hitzak:
irakasleen hasierako formakuntza, practicuma alternantzian, ikaskuntza komunitateak, tutoretza eta mentoretza, irakasleen garapen profesionala, Gradu Bukaerako LanaLaburpena
Artikulu honek Mondragon Unibertsitateko Haur Hezkuntzako zein Lehen Hezkuntzako graduetako practicum proiektua du aztergai. Eredu horren ezaugarri nagusiak dira diziplinarteko egitura modularra, alternantzia bidezko garapena eta praktikaren gaineko hausnarketa. Era berean, lanak practicum programaren arkitektura sostengatzen duten printzipioak deskribatzeaz gain, garapen pertsonaleko prozesuen, eskola-praktikaren eta Gradu Bukaerako Lanaren (GBL) lanketa progresiboaren integrazioan sakontzen du. Azkenik, eredutik eratorritako ikaskuntza emergenteak aztertzen ditu, bereziki autonomia profesionalari eta irakasle identitatearen eraikuntzari dagozkienak, eta haren inplementazioan antzemandako zailtasun eta erronka nagusiak jorratzen ditu. Hala nola: hezkuntza-komunitatearekiko elkarreragina; laguntza eta mentoretzaren konplexutasuna; praktikarekin lotutako formakuntza tresnak indartzeko premia; hausnarketa prozesuen kudeaketa; eta unibertsitatearen eta ikastetxeen arteko erakunde-sare egonkorren sorrera.
Erreferentziak
Alberdi-Ruiz de Alegría, A., Imaz Aguirre, A. y Gezuraga Amundarain, M. (2024). The understanding of ‘social responsibility and commitment’ of the teaching profession: a systematic review. Globalisation, Societies and Education, 1-27. https://doi.org/10.1080/14767724.2024.2335263
Clarà, M. (2014). What Is Reflection? Looking for Clarity in an Ambiguous Notion. Journal of Teacher Education, 66(3), 261-271. https://doi.org/10.1177/0022487114552028
Coiduras Rodríguez, J., Correa Molina, E., Boudjaoui, M. Y Curto Reverte, A. (2017). Formación dual en el Grado de Educación. QURRICULUM – Revista De Teoría, Investigación Y Práctica Educativa (30), 81-102.
Cartaut, S. y Bertone, S. (2009). Co-analysis of work in the triadic supervision of preservice teachers based on neo-Vygotskian activity theory: Case study from a French university institute of teacher training. Teaching and Teacher Education, 25(8), 1086-1094. https://dx.doi.org/10.1016/j.tate.2009.03.006
Esteve, O. (2011). El aprendizaje reflexivo y colaborativo: hacia el desarrollo significativo de las competencias docentes. En J. Vallés, D. Álvarez y R. Rickenmann (Eds.), L’activitat docent. Intervenció, innovació, investigació (321-334). Documenta Universitaria.
García, M., Zubizarreta, M. y Astigarraga, E. (2017). MENDEBERRI 2025 Marco Pedagógico. Mondragon Unibertsitatea.
Grossman, P., Hammerness, K. y McDonald, M. (2009). Redefining teaching, re-imagining teacher education. Teachers and Teaching, 15(2), 273-289. https://doi.org/10.1080/13540600902875340
Hennissen, P., Crasborn, F., Brouwer, N., Korthagen, F. y Bergen, T. (2008). Mapping mentor teachers’ roles in mentoring dialogues. Educational Research Review, 3, 168-186.
Korthagen, F. A. J. (2010). La práctica, la teoría y la persona en la formación del profesorado. Revista Interuniversitaria de Formación del Profesorado, 24(2), 83-101.
Leblanc S. (2018). Analysis of video-based training approaches and professional development. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 18(1), 125-148.
López de Arana, E., Martínez, A., Agirre, N. y Bilbatua, M. (2019). More about strategies to improve the quality of joint reflection based on the theory-practice relationship during practicum seminars. Reflective Practice, 20(6), 790-807. https://doi.org/10.1080/14623943.2019.1690982
Nóvoa, A. (2009). Para una formación de profesores construida dentro de la profesión. Revista de Educación, 350, 203-218.
Martinez, A., Agirre, N., López-de-Arana, E. y Bilbatua, M. (2019). Analysis of interaction patterns and tutor assistance in processes of joint reflection in pre-service teacher education. Journal of Education for Teaching, 45(4), 389-401. https://doi.org/10.1080/02607476.2019.1639259
Merket, M. (2022). An analysis of mentor and mentee roles in a preservice teacher education program: a Norwegian perspective on the future mentor role. Mentoring & Tutoring: Partnership in Learning, 30(5), 524-550. https://doi.org/10.1080/13611267.2022.2127261
Nesje, K. y Lejonberg, E. (2025). Developing mentoring competence with practice videos: Perceptions related to technology use. Social Sciences & Humanities, 12(101776). https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2025.101776
Ozaeta, A., Lersundi, A. y Aramendia, O. (2023). Miradas de los mentores universitarios sobre su rol, sus competencias y sus necesidades formativas. En J. Gil Gómez y J. Martí Contreras (Coords.), Las prácticas curriculares en alternancia: propuestas para el ámbito universitario. Graó.
Perez-Lizarralde, K., Azpeitia, A. y Ozaeta, A. (2021). Formación reflexiva del profesorado, clave para la innovación educativa. Mondragon Unibertsitatea, Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea.
Salas-Rodríguez, F. y Lara, S. (2020). Mapeo sistemático de la literatura sobre la eficacia colectiva docente. Revista Interuniversitaria de Formación del Profesorado, 95(34.2), 11-36.
Seidel T., Blomberg G. y Renkl, A. (2013). Instructional strategies for using video in teacher education. Teaching and teacher education. 34, 56-65. http://dx.doi.org/10.1016/j.tate.2013.03.004
Stephens, S., Oran, D., Bennett, B. y Margey, M. (2014). The challenge of work based learning: a role for academic mentors? International Journal of Mentoring and Coaching in Education, 3(2), 15-170.
Tardif, M. (2004). Los saberes del docente y su desarrollo profesional. Narcea.
Deskargak
Argitaratua
Zenbakia
Atala
Lizentzia
Egile-eskubideak 2026 Olatz Aramendia Etxeberria, Arantza Ozaeta

Lan hau Creative Commons Aitortu-EzKomertziala-LanEratorririkGabe 4.0 Nazioarteko Lizentziapean dago argitaratuta.
Artikulu guztiak Creative Commons (BY-NC-ND 4.0) erabilera- eta banaketa-lizentziarekin argitaratzen dira. Artikulu bakoitzari DOI identifikatzaile bat esleitzen zaio.
Egile eskubideak gordetzen dituzte artikulu-idazleek, eta lehen argitalpenaren eskubidea ematen diote aldizkariari. Egileek akordio gehigarriak ezartzen ahalko dituzte aldizkarian argitaratutako lanaren bertsioa modu ez-esklusiboan banatzeko (adibidez, gordailu instituzional batean jarriz); kasu horretan, artikulua lehenbizikoz aldizkari honetan argitaratu dela aitortu behar da. Lanak aldizkarian argitaratu eta berehala igotzen ahalko dira gordailu instituzionaletara.
Halaber, egileei beren lanak elektronikoki zabaltzeko aukera ematen zaie, baita horretara animatu ere (adibidez, gordailu instituzionaletan, sare sozial akademikoetan edo beren webgunean).

